Sağlık Müdürlüğü

BEBEK VE ÇOCUK İZLEM PROTOKOLÜ

Doğumdan itibaren bebeklik ve çocukluk dönemi boyunca geçen sürede sağlık hizmetlerine erişilebilirlik, sağlık hizmetlerinden faydalanma, bu hizmetlerin kalitesi ve hizmet sunumunda aynı ölçütlere uyulması bebek ve çocuk ölümlerini önleme, bebekleri yaşatma ve sağlıklı gelişimlerini sağlamada önemlidir.

Bebek ve Çocuk İzlem Protokolleri; bebeğe doğum sonrası bakımla başlayan, bebeğin büyümesi ve gelişimindeki önemli basamaklarda en uygun yaklaşımı sağlayacak olan hizmetlerin verilmesinde kullanılır. Böylelikle bebek ölümlerinin önlenmesi, sağlık sorunlarının yarattığı diğer olumsuzlukların zamanında giderilmesine yönelik bütüncül bir yaklaşım sağlanır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve diğer ilgili uluslar arası kaynaklardan yararlanılarak, bebeklere standart bir hizmetin sunumu için Bakanlığımızca Bebek ve Çocuk İzlem Protokolü geliştirilmiştir.

Bu Protokole göre;

1. Tüm bebekler tespit edilecek, protokol basamakları kullanılarak değerlendirilecektir.        2. Bebek ve Çocuk İzlem Protokolünde belirtilen muayene ve tetkikler 0-59 ay arası dönemlerde en az onyedi izlem olarak sunulacaktır. Sağlık personeli tarafından herhangi bir risk tespit edilmesi halinde izlem planı ve sayısı yeniden belirlenecektir. Ayrıca kişinin talep etmesi halinde de daha fazla izlem yapılacaktır.                                                              3. İzlem sırasında daha üst basamağı ilgilendirdiği düşünülen bir problem tespit edildiğinde sevk sistemi derhal işletilmelidir.

PROTOKOL

YENİ DOĞMUŞ BEBEĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ

İLK 48 SAAT İZLEMİ

15. -  41. GÜN ve 2. AY İZLEMLERİ

3 – 4 AY İZLEMLERİ

6, 9 ve 12. AY İZLEMLERİ

13 -36 AY ARASI ÇOCUK İZLEMLERİ

4- 6 YAŞ ARASI ÇOCUK İZLEMLERİ

BEBEK ve ÇOCUK İZLEM PROTOKOLLERİ HAKKINDA SAĞLIK OCAKLARINA DUYURU

Bilindiği gibi Sağlık Bakanlığının 05.06.2008 tarih ve 2008/45 sayılı genelgesi ile yayınlanan Bebek ve Çocuk İzlem Protokolleri sağlık ocaklarına gönderilerek sahadaki personelin bilgilendirilmeleri ve izlemleri sırasında bu protokolleri kullanmaları istenmiştir.

Protokollerin gönderilmesinden sonra Sağlık Bakanlığına ulaşan geri bildirimler doğrultusunda bazı bilgilendirme ve düzeltmeleri yapma gerekliliği doğmuştur.

Bu kapsamda;

1)Genelgede 0-59 ay izlemi toplam en az 17 olarak belirtilmiş olup, 17. izlem 6 yaşında (72. aya karşılık geliyor) gösterilmiştir. Fiziksel izlem 0-59 ayı kapsamakla birlikte Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve AÇSAP Genel Müdürlüğünün yürüttüğü iki ayrı programda da gelişimsel izlemler 0-6 yaşı hedeflemektedir. 17.izlem zorunlu olmamakla birlikte, okula başlamadan önce, bir kez daha çocuğun sağlık personeli tarafından görülmesi ve değerlendirilmesi faydalı olacaktır.

2)Hali hazırda kullanılan TSİM formlarından 023’te izlem aralıkları farklı olduğundan istatistiksel verilerde hatalar olabileceği üzerinde durulmuştur. Aile hekimliğine ve aile hekimliği bilgi sistemine geçiş sürecinde bu ve benzeri sorunlar olabilecektir, fakat sistem Türkiye çapında uygulamaya konduğunda bu sorunlar da ortadan kalkacaktır. Mevcut durumda istatistiklerin TSİM deki yaş aralığına göre yapılmasına devam edilecek, 6 yaş izleminin istatistikleri sahadan beklenmeyecektir. Sadece çocuk izlemlerinin altında yer alacaktır.

3) P2 Y3'de Bebeği nasıl uyutmalı bölümünde "emzik gibi geçiş nesneleri önerilmekte" olup bunun anne sütü uygulamalarımıza ters olduğuna değinilmiştir. Bütün yayınlarda uykuya geçiş nesnesi olarak örtü, battaniye, emzik vb. nesneler önerilmektedir. Bizim uzun yıllardır yürüttüğümüz anne sütünün desteklenmesine yönelik programlarımızda belirtildiği gibi emzik anne sütüne devamlılığı azaltmaktadır. Anne sütü programımız kapsamında emzik ve biberon kullanılmaması önerileri devam etmektedir. Ama literatürde geçen ve son dönem yayınlarda da yer alan protokolde yer alan bilgi sağlık personeline aktarılmak istenmiştir.

4) Genelgede AŞ 2a'da konjonktivit ve omfalit tedavileri için P2-AŞ1b'ye  sehven yönlendirme yapılmış olup, yönlendirme P2-AŞ2b'ye olacatır.